Dagblad Voor Noord-Limburg Peter Janssen Paul Critchley maakt visueel dagboek van de huizen die hij bewoont: "Nog twee schilderijen dan moet ik verhuizen" Wenn Sinds afgeelopen weekeinde loopt in de galerie van Miarijke Raaijmakers in Grubbenvorst een expositie over het perspectief. Vijk kunstenaars laten evenzovele visies zien op het gebruik van perspectief. Eén van die vijf is de Engelsman Paul Critchley, die sinds 21 maanden in Venlo woont. "Een reis door het huis"' zegt Paul Critchley. "Dat is het eigenlijk. Wat je op mijn schilderijen ziet. kun je in het echt alleen maar zien als je door het huis loopt, als je dus steeds een ander standpunt inneemt". De Engelsman schildert het interieur van de huizen die hij bewoont. Soms van de voordeur tot het zolderraam op één en hetzelfde doek. Als een poppenhuis waarvan de wanden zijn omgeklapt, zoals ooit iemand schreef. Op dit moment bewoont Critchleyeen kamer in een villa aan de Hogeweg in Venlo .Het gebouw valt aan de buitenkant op door de grote, erkerachtige uitbouwen. Een stuk of twintig kamerbewoners hebben onderdak gevonden in deze voormalige dokterswoning, die zowel van binnen als van buiten een uitgeleefde indruk maakt. Piepklein Maar Paul is er meer dan tevreden mee, ondanks die piepkleine kamer dei hij tot zijn beschikking heeft en die woon-, slaap-, badkamer en atelier in één is. Het huis heeft zo veel kamertjes met verrassende vormen, zo veel trappen en zo veel doorkijkjes, dat hij hie eindeloos kan blijven schilderen. Hoewel, eindeloos: "Ik denk dat ik hier nog twee schilderijen kan maken. Dan heb ik alle mogelijk heden gehad. Ik ben weer aan een nieuw huis toe. Schrijf maar op: 'Wanted new house'", zegt Paul.Zoals een andere schilder zijn kwasten vernieuwt, moet hij met grote regelmaat van woning verwisselen. "Pas als ik mijn motief wijzag, kan ik ergens blijven wonen". Landschappen Paul Critchley (28) werd geboren in het Engelse Rainford, gelegen tussen Manchester en Liverpool. Hij volgde st. Helens College of Art and Design en Coventry Polytechnic, afgeling Fine Arts. Na zijn studie schilderde hij voornamelijk bloemen en landschappen. Een parttime baan als tekenleraar zorgde voor de inkomsten. Maar hij wilde weg uit Engeland, om meer dan één reden. Daar was allereerst zijn vader, eveneens kunstenaar. "Iedereen zou mijn carrière als kunstenaar met die van mijn vader in verband brengen. dat wilde ik niet. En in Engeland is de spoeling ook dun. Als ik daar met een map onder de arm bij een galerie binnenstap, denken ze: 'jezus, weer eentje'. En hier vinden ze het al interessant dat ik een Engelsman ben". Een overzichtstentoonstelling van Max Beckman die hij in Berlin bezocht, deed hem besluiten naar die stad te verhuizen. Dat was in september 1985. Hij bezocht er de volksuniversiteit om de taal te leren, maar bleef er niettemijn niet lang. "Je maakt er weinig contacten', zegt hij. "Dat is het verschil meteen groot dorp als Venlo. Hier kom je op een gegeven moment steeds dezelfde mensen tegen als je naar de kroeg gaat". Na Berlin ging Critchley in de buurt van Montpelier wonen, op de boerderij van een Fransman die hij in Duitsland had leren kennen. De mentaliiteit van de Fransen beviel hem echter niet erg. Het viel hem vooral op, doordat op dezelfde boerderij twee Nederlandse meisjes au pair werkten, die hij veel vriendelijker vond dan de Fransen. Zes maanden duurde het Franse avontuur en toen werd het weer Duitsland. Eerst Mönchengladbach, war schoolvrienden van hem wonen. Omdat hij in Hilden (bij Düsseldorf) kon exposeren, ging hij al leen nog maar even naar Berlin om zijn werk op te halen. Hij besloot zich een tij in eulen. waar hem eveneens een expositie wachtte, of in Düsseldorf te vestigen. Maar het liep anders: in het kielzog van zo vele Duitsers begaf Paul zich op Butterfahrt naar Venlo. "Daat vond ik meteen een leuke plaats. Daarom heb ik in verschillende bladen advertenties gezet voor woonruimte'. Ook ging hij een aantal kroegen af, om daar een briefje op te hangen. Uiteindelijk kreeghij een kamer boven een snackbar aan de Hogeweg. Het viel hem op dat de mensen in de winkels in het begin nors deden. Ze zagen de jongeman met zijn gebroken Nederlands aan voor een Duitser. "En ze werden heel vriendelijk toen ze merkten dat ik een Engelsman was". Dtzelfde merkte hij bij zijn verhuizing naar het pand waar hij nu woont, eveneens aan de Hogeweg. "Ik vroeg naar een kamer en kreeg toen als antwoord: 'Nein, wir vermieten keine Zimmer'. Pas toen ik zei dat ik Engelsman was, werd ik naar de huurbaas verwezen. En er bleek nog een kamer vrij ook". Panoramisch Het idee voor zijn typishe manier van werken dateert al uit de academietijd Paul : "Ik maakte een panoramisch gezicht van een slaapkamer. Het perspectief klopte totaal niet, maar ik vond de tekening wel mooi". In Berlijn pakte hij de draad van dit interieur-stilleven weer op. Dagen achtereen zat hij er in een kroeg om schetsen te maken van de bar, het biljart, de tafels, de wanden en de verdere inrichting. Thuis - maar wat heet thuis voor verhuiskunstenaar Critchley - zette hij zich aan het schilderen. Het resultaat is eenvrij chaotische voorstelling, waarin je als kijker even de kluts kwijt raakt. In de loop der tijd heeft hij het aantal details echter zodanig beperkt, dat de schilderijen overzichtelijker zijn geworden. Sommige bestaan, op een afstand gezien, zelfs bijna uit abstracte kleurvlakken. De belangrijkste winst van die versobering is de grotere spanning die de interieurs hebben gekregen. er gebeurt nu niet in het tafereel, maar er is iets gebeurd of - dreigender - er staat iets te gebeuren. Paul Critchley begint èlk schilderij met één of meerdere schetsen. Daarin bespaalt hij welke ruimten op het doek komen en hoe de vorm van het schilderij er uit komt de zien. "Op een vierkant schilderij zijn niet alle parten even boeiend. daarom laat ik die weg. De onregelmatige vorm die ik overhoudt, id bovendien interessanter dan een vierkant". Radio Hij tekent de schets dan zo groot als hij het uiteindelijke schilderij wil hebben, en legt ze vervolgens op een grote plaat hardboard. Daarin zaagt hij dan de vorm uit. Nadat hij het board met linnen heeft beplakt, kan het eigenlijke werk beginnen. "Dan gaat het erom de juiste kleuren te koezen', zegt Paul. "En daar heb ik vrij veel moelte mee. Maar verder is het een kwestie van een vaardige hand. Weet je, als ik schets, moet ik goed nadenken. Dan kan ik het absoluut niet hebben als de radio aanstaat. Die gaat pas aan als ik schilder". Een schilderij s voor hem klaar als het interieur de juiste sfeer heeft. Waar die van de kleurstelling afhangt, is het zoals gezegd vaak een kwestie van ploeteren. Maae soms heeft het ook te maken met de vorm. Paul laat schetsen zien van de villa. waarop het trappenhuis steeds enger is afgebeeld. "Kijk, hier is het net zo eng als het gebouw in het echt voelt". Maar vaak ook heeft het te maken met de tegenstelling daglicht - kunstlicht. In bijna elk van de werken valt in de ene helft licht naar binnen door een raam, terwijl aan de andere kant een peertje brandt. Beide hebben volgens hem te maken met de sfeer van een woning. Liegen Paul Critchley noemt zijn werk realistisch, maar geeft meteen toe dat hij noodgedwongen stevig liegt op elk doek. Hij moet bijvoorbeeld al knoeien met het perspectief om alle ruimten vloeiend aan elkaar te passen. Hij zegt op dat punt zeker van Escher te hebben geleerd. Plekken die hem dan nog niet bevallen, camoufleert hij soms met een plant of een ander voorwerp. Ook verandert hij de kleuren, omdat die tenslotte niet overal even bruikbaar zijn, en laat hij dingen weg en voegt andere toe. Niettemin vindt hij dat zijn schilderijen meer waarheid bezitten dan bijvoorbeeld een foto van hetzelfde interieur. Doodgewoon omdat hij meer gezichtspunten van zijn onject tegelijkertijd laat zien. Wat dat betreft voelt hij zich verwant aan de kubisten, die ook verschillende kanten van een voorwerp tegelijk lieten zien. Het grote verschil is dat Critchley niet de buitenkant van een voorwerp beschrift, maar het inwendige. "Want kubisme is 1989, dat kan niet meer. Daarover is alles al gezegd". 12/1/1989